Ezomnotho

Yini equkethwe amathuba omnotho entsheni

nguTHAMI ZONDI

ESIKHATHINI esiningi uthola abantu beya ezikhungweni zikaHulumeni ngenhloso yokwazi ukuthi imaphi amathuba omnotho abangase bawathole. Kafushane nje; iningi lalaba bantu lisuke lifisa ukuzibandakanya ebhizinisini noma lisuke lifuna amatoho.

Abantu abafuna amathuba omnotho bayahlukahlukana, kukhona labo abafisa ukuxosha indlala abaxakwe ukungasebenzi bese kuba khona labo abafisa ukukhulisa lokho abasuke bekwenza ukuze bakwazi ukubhekana nezidingo zempilo nokukhulisa umnotho wabo. Kuyiqiniso ukuthi izikhungo zikaHulumeni ezibhekelele ezentuthuko zingaba nolwazi olungakunika umqondo othile kepha kungamampunge ukuzitshela ukuthi zonke izimpendule zilele kulezo zikhungo. Kubalulekile ukwazi ukuthi wena njengomuntu siqu sakho lwazi luni oludingayo ngaphambi kokuphuma uyofuna ulwazi ngoba ungagcina ususebenzisa nanoma yini ohlangana nayo uma ungazazi ukuthi uphokophelephi.

Ikakhulukazi intsha engasebenzi iyona esuke ifuna amathuba emisebenzi noma amathuba okungena ebhizinisini ukuze ixoshe indlala. Ukutholakala kwemisebenzi kuhambisana nolwazi umuntu analo. Intsha kumele ikubeke phambili ukubaluleka kokufunda ukuze sakhe isizwe esisebenzayo. Ukufunda akusho ukuthi wonke umuntu kumele eye emanyuvesi noma emakolishi kepha kusho ukuthi wonke umuntu kumele athole ulwazi lokwenza umsebenzi othile. Ingakho uHulumeni enezinhlelo zokufundisa ngolwazi lomsebenzi ezahlukene ezifana nemisebenzi yemiphakathi eyenziwa iminyango kaHuulumeni kanye namalearnership enziwa uHulumeni nezinkampani ezizimele. Nakuba zonke lezizinhlelo zinezazo izingqinamba kepha kubiza ukuthi intsha edinga amathuba emisebenzi kube iyona ezimisela kakhulu kunokuba siqhubeke sibeke amabala kule mizamo kaHulumeni. Sekuyisikhathi manje ukuthi inthsha efuna amathuba omnotho ngenhloso yokusebenza ikuqonde ukuthi kuzomele ibhukule izimisele; ikakhulukazi ngoba namathuba emisebenzi anqabile.

Ngaphandle kokuthola umsebenzi lapho ozoqashwa khona kunenezinhlelo ezigqugquzela ukusungulwa kwamabhizinisi amancane. Into efike ibe ukhiye ukwazi ukuthi umuphi umkhakha webhizini ongangena kuwo. Indaba yokuqoka uhlobo lwebhizini ongalenza icishe ifane nomuntu ophuthule umatikuletsheni okumele akhethe izifundo azozenza esikhungweni semfundo ephakeme. Akusiyo nje; into ongavuka usuyenza ngoba banye bayayenza phela akuyiwa nganxanye njengamanzi.

Ukusungula ibhizinisi kona kuthanda ukuba nemidanti okumelwe ibhekisiswe kabanzana ngoba ngaphandle kwalokho abantu bazithola sebesemabhizinisini angasebenzi. Zikhona izikhungo zikaHulumeni ezingakunika ulwazi oludingayo mayelana nebhizinisi futhi ziphinde zikunike ukwesekwa okudingekalayo; kepha iqiniso elimsulwa ukuthi ngeke zikukhethele ukuthi wenze hlobo luni lwebhizinisi. Umkhakha ongena kuwo uba isinqumo sakho. Sifisa ukuphawula ngezinye zezinto ongazibheka njengomuntu omusha ekuthatheni isinqumo sohlobo lwebhizinisi ongahle ulwenze.

Okokuqala zibuze ukuthi yini okwazi ukuyenza ngoba leyo nto okwazi ukuyenza iyona engaholela ekutheni wenze ibhizinisi; okwesibili ukuzibuza ukuthi umphakathi ohlala kuwo udinga lusizo luni. Phela amabhizinisi izikhungo eziletha izidingo zomphakathi bese ziyabakhokhisa labo abadinga lezo zidingo ngenhloso yokuthi kube nenzuzo kulabo abaletha usizo. Uma ukwazi ukuletha izidingo zomphakathi wangakini ngelinye Ilanga uyoletha izidingo emhlabeni wonke. Uma usahlulwa ukuthi umphakathi wangakini udinga ini; uyokwazi kanjani ukuthi izwe lonke lindinga ini. Kuhle futhi ukubuka umnotho wezwe wonke ukuthi ubhekephi bese uhambisana nalokho okwenzeka emnothweni. Njengokuthi uma umnotho usebenzisa ubuchwepheshe ukwenza izinto kungase kube isu elihle ukwenza ibhizinisi lobuchwepheshe obuthile. Uma ngabe umnotho ushoda ngezokuthutha kungase kube isu eliqavile ukungena ebhizinisini lwezokuthutha. Kubalulekile ukuthi intsha edinga amathuba omnotho ikucabangisise lokho efisa ukukwenza ebhizinisini noma ukuze iqasheke.

Show More